Moleküler Biyoloji Laboratuvarı

 

GDO Nedir?


       Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO/GMO-Genetically Modified Organisms) kısa adıyla transgenik olarak adlandırılır. Gen teknolojileri kullanılarak bir canlının genlerinin başka bir canlıya nakledilmesi ya da genlerinde çeşitli değişikliklere gidilmesi demektir.


      Günümüzde pek çok tarım ürünün genetiği değiştirilmiş olup ekim alanı büyüklüğü ve dünya ticaretine konu olması açısından mısır, soya, buğday, domates, ayçiçeği, patates, pamuk ve kanola öne çıkmaktadır. Bununla birlikte nedeni ne olursa olsun her geçen gün GDO kullanımı artmakta, belki de bağımlı olunmakta ve hayatımızda daha fazla yer edinmektedir.

 

      Tarımsal verimin, gıdanın besleyiciliğinin arttırılması ve tarım ilaçlarının kullanılmasına ihtiyaç duyulmaması GDO’nun avantajları arasında gösterilirken, GDO’ların insan sağlığına ve ekosisteme zararlı etkilerinin olması ve ilerde oluşabilecek yan etkilerinin tam olarak bilinmemesi GDO kullanımını sınırlı hale getirmektedir.


Türkiye’de GDO

 

     Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından 13/08/2010 tarihli ve 27671 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan "Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik" gereğince, GDO analizlerinin yapılması zorunludur. Bu yönetmeliğin amacı, bilimsel ve teknolojik gelişmeler çerçevesinde, modern biyoteknoloji kullanılarak elde edilen genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar ve ürünlerinden kaynaklanabilecek risklerin engellenmesi, insan, hayvan ve bitki sağlığı ile çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasıdır.


Et ve Tür Tayini

 

       Et ürünlerine hile amacıyla karıştırılan farklı et türlerinin tespiti Gıda Güvenliğinin ilgi alanlarından birisidir. Bu konu tüketicinin korunması, gıdalarda etiket bilgisi mevzuatının uygulanması ve haksız rekabetin önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bunun yanı sıra gıda sektöründe birçok gıda grubunda kullanılan jelâtinde orijin tespiti yani sığır veya domuz kaynaklı mı olduğu tüketiciler açısından önem taşımaktadır.

 

 

     Neden PCR?

 

      Günümüzde DNA bazlı moleküler yöntemler GDO aranması ve et tür tayininde artan şekilde tercih edilmeye başlamıştır. Özellikle kalitatif ve kantitatif analizlerinin yapılabildiği, hassasiyeti ve spesifitesi yüksek, dinamik aralığı daha geniş, kontaminasyon riski çok daha düşük olan real-time PCR tekniği, GDO aranması ve et tür tayini için yapılan çalışmalarda tercih edilmektedir. Analiz süresini kısaltması, hızlı ve kesin sonuç vermesi ve daha az örnek miktarı ile çalışmayı mümkün kılması gibi avantajları nedeniyle geleneksel yöntemlere göreceli üstünlük sağlamaktadır.